Grote tijm is een aromatisch kruid uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). De plant vormt een dicht tapijt van lichtgroene, geurende blaadjes en bloeit in de zomer met talrijke kleine roodpaarse bloemen. De bloemen zijn rijk aan nectar en trekken veel bijen, hommels, vlinders en andere nuttige bestuivers aan.
De jonge bladeren en bloeiende scheuttoppen kunnen zowel vers als gedroogd worden gebruikt. Grote tijm heeft een kruidige, warme smaak die vergelijkbaar is met gewone tijm, maar iets milder en aromatischer. Het kruid past uitstekend in stoofschotels, soepen, sauzen, pasta's, aardappelgerechten, groenten, marinades en kruidenboter. Ook is het heerlijk bij gevogelte, lamsvlees, wild, vis en gegrilde groenten. Daarnaast wordt het veel gebruikt voor het op smaak brengen van olie, azijn en kruidenzout. Van de verse of gedroogde bladeren kan een geurige kruidenthee worden gezet. Traditioneel wordt tijmthee gedronken vanwege de verzachtende werking bij keelpijn, hoest en verkoudheid. Door de krachtige smaak is slechts een kleine hoeveelheid nodig. De bladeren behouden hun aroma goed tijdens het koken en zijn ook uitstekend geschikt om te drogen. Deze plant wordt in Nederland meestal als eenjarige gekweekt. Grote tijm bloeit van juni t/m augustus. Niet winterharde eenjarige. Hoogte: 25 - 30 cm.
Binnen zaaien: maart – april
Buiten zaaien: mei – juni
Kiemduur: 10 – 15 dagen
Kiemtemperatuur: 18 – 20 °C
Zaaidiepte: 0,5 cm
Plantafstand: 23 – 28 cm
Rijafstand: 45 cm
Standplaats: zonnig
Grond: zanderig, kalkrijk en goed doorlatend
Bloeiperiode: juni – augustus
Oogstperiode: vanaf juni (zie oogstinstructies)
Planttype: eenjarig (in deze teelt)
Binnen voorzaaien
Grote tijm kan vanaf maart tot en met april binnenshuis worden voorgezaaid in zaaibakken of trays gevuld met fijne zaai- en stekgrond. Zaai de zaden dun uit en bedek ze met een laagje zaaigrond van ongeveer 0,5 cm.
Plaats de zaaibakken op een warme, lichte plaats bij een temperatuur van 18 tot 20 °C. Tijm heeft tijdens de kieming veel licht nodig. Houd de grond voortdurend licht vochtig, maar voorkom dat deze te nat wordt. Onder goede omstandigheden ontkiemen de zaden binnen 10 tot 15 dagen.
Wanneer de jonge planten enkele echte blaadjes hebben gevormd, kunnen ze voorzichtig worden verspeend naar afzonderlijke potjes. Vanaf half mei, zodra er geen kans meer is op nachtvorst, kunnen de planten gedurende ongeveer een week worden afgehard door ze overdag steeds langer buiten te zetten. Daarna kunnen ze worden uitgeplant op een onderlinge afstand van 23 tot 28 cm.
Buiten zaaien
Vanaf half mei tot en met juni, zodra er geen kans meer is op nachtvorst, kunnen de zaden rechtstreeks in de volle grond worden gezaaid.
Zaai de zaden ongeveer 0,5 cm diep in een zonnige standplaats met een goed doorlatende, zanderige en kalkrijke bodem. Houd bij het zaaien in rijen ongeveer 45 cm afstand tussen de rijen.
Houd de grond tijdens de kieming licht vochtig en onkruidvrij. Wanneer de jonge plantjes ongeveer 5 tot 7 cm hoog zijn, kunnen ze worden uitgedund tot een plantafstand van 23 tot 28 cm. Hierdoor krijgen de planten voldoende ruimte om zich goed te ontwikkelen.
Verzorging
Grote tijm groeit het beste op een warme, zonnige plaats in droge tot matig vochtige, goed doorlatende grond. De plant verdraagt droogte uitstekend en heeft liever te weinig dan te veel water. Natte grond, vooral in de winter, wordt slecht verdragen.
Een voedselrijke bodem is niet noodzakelijk; op arme, kalkrijke grond ontwikkelt de plant juist het sterkste aroma. Geef daarom slechts spaarzaam mest.
Oogsten
In het eerste groeijaar wordt aanbevolen slechts één keer te oogsten, zodat de plant zich goed kan ontwikkelen.
Vanaf het tweede jaar kan tweemaal per seizoen worden geoogst:
Eerste oogst: juni, vlak vóór of aan het begin van de bloei.
Tweede oogst: uiterlijk eind augustus, zodat de plant voldoende tijd heeft om zich voor de winter te herstellen.
Knip steeds jonge scheuten af en laat voldoende blad aan de plant zitten, zodat deze weer kan uitlopen. De bladeren kunnen zowel vers als gedroogd worden gebruikt.
Snoeien
Snoei de planten direct na de bloei stevig terug om verhouting en verwildering te voorkomen. Hierdoor blijven de planten compact en vitaal. Wanneer Grote tijm als bodembedekker wordt toegepast, is een stevige snoei meestal niet nodig; de plant houdt zichzelf dan goed gesloten.
Goed voor insecten
De bloemen zijn rijk aan nectar en trekken veel bijen, hommels, vlinders en andere nuttige bestuivers aan. Grote tijm is daardoor niet alleen een waardevol keukenkruid, maar ook een uitstekende plant voor een natuurlijke en insectvriendelijke tuin.
