Kerstklimmer

De kerstklimmer is een bijzondere, exotisch uitziende, snelgroeiende klimplant uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae), waartoe ook bekende gewassen als komkommer, courgette, pompoen en kalebas behoren. De plant is ook bekend onder namen als sierkomkommer en gestreepte komkommer. De Nederlandse naam kerstklimmer verwijst naar de opvallende vruchten, die aanvankelijk groen zijn met lichte lengtestrepen en tijdens het rijpen verkleuren naar helder rood tot oranjerood. Vooral in de herfst, wanneer de vruchten beginnen te kleuren, en rond de kerstperiode is de plant daardoor bijzonder decoratief.  De kerstklimmer komt oorspronkelijk uit de tropische en subtropische gebieden van Afrika, India, Zuidoost-Azië, China, Sri Lanka, Indonesië, de Filipijnen en Australië. In deze warme gebieden groeit de plant als een meerjarige klimplant, terwijl hij in het Nederlandse klimaat niet winterhard is en daarom als eenjarige wordt geteeld. De plant groeit snel en vormt dunne, vertakte stengels met ranken waarmee hij zich gemakkelijk langs een klimrek, gaas, draad of andere ondersteuning omhoogwerkt. Het blad is opvallend handvormig gelobd, meestal met drie tot vijf lobben, en kan ongeveer 10 tot 15 cm breed worden. De bloei vindt doorgaans plaats in de zomer, van ongeveer juni tot september, afhankelijk van de temperatuur en de groeiomstandigheden. De bloemen zijn klein en geelachtig tot groengeel. De kerstklimmer is eenhuizig: zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen komen aan dezelfde plant voor.

Na de bloei verschijnen de kleine vruchten, die meestal in trosjes van drie tot zes bij elkaar hangen. Ze zijn ongeveer zo groot als een druif tot kleine olijf en zijn aanvankelijk donkergroen met opvallende lichtgroene tot witte lengtestrepen. Naarmate ze rijpen, veranderen ze in een schitterende rode tot oranjerode kleur. Juist deze verkleuring geeft de plant zijn grote sierwaarde. De combinatie van het groene, gelobde blad met de gestreepte groene en later rode vruchten maakt de kerstklimmer bijzonder geschikt voor de herfsttuin. De vruchten blijven bovendien geruime tijd decoratief en kunnen worden gebruikt in herfstdecoraties, droogboeketten en kerstarrangementen. Hoewel de kerstklimmer tot dezelfde plantenfamilie behoort als verschillende eetbare gewassen, is voorzichtigheid geboden met het culinaire gebruik. In sommige tropische gebieden worden jonge bladeren, jonge scheuten en jonge vruchten van Diplocyclos palmatus traditioneel als groente gebruikt. Dat betekent echter niet dat de planten en vruchten die als Nederlandse sierplant worden gekweekt zonder meer geschikt zijn voor consumptie. In de Nederlandse zaadhandel wordt de kerstklimmer als sierkomkommer aangeboden en worden de vruchten als niet eetbaar beschouwd. Bovendien kunnen rijpe vruchten volgens sommige bronnen potentieel schadelijke stoffen bevatten. De voedseltoepassing verschilt bovendien per land, plantendeel en bereidingswijze. Voor Nederland is de kerstklimmer een sierplant met vruchten die niet eetbaar zijn. De belangrijkste aantrekkingskracht van deze bijzondere klimplant ligt in de sierlijke groei, de kleine geelgroene bloemen en vooral de opvallende vruchten die in de loop van het seizoen van gestreept groen naar helder rood verkleuren. Kerstklimmer bloeit van juni t/m september. Niet winterharde meerjarige. Hoogte: 200 - 400 cm.